عناوین اسلامی

   
   

حضرت نجمه(س) ، مادر امام رضا(ع)

حضرت نجمه(س) ، مادر امام رضا(ع)

 

حضرت نجمه(س) ، مادر حضرت معصومه(س)

 

حضرت نجمه(س) ، همسر امام موسی کاظم(ع)

 

نجمه خاتون همسر امام کاظم(ع) و مادر امام رضا(ع) و فاطمه معصومه(س). او کنیزی بود که توسط حمیده همسر امام صادق(ع) خریداری و به امام کاظم(ع) بخشیده شد.

 

اصل و نسب حضرت نجمه(س)

وی کنیزی از اشراف عجم (غیرعرب) بود که در بین عرب‌ها متولد شده‌بود.[۱] بعضی وی را اصالتاً اهل شهر نوبه در شمال آفریقا و برخی از اهل جزیره مارسی در جنوب فرانسه می‌دانند.[۲]از این‌رو وی به خَیزُران مَرسِیه و شَقْرَاء نُوبِیه نیز شناخته می‌شد.[۳]

 

 

اسامی و القاب حضرت نجمه(س)

معروف‌ترین اسم وی نجمه خاتون است؛ ولی از وی به نام‌های سَکَن نُوبیه[۴] أرویٰ، سمانه، تَکتَم و خَیزُران[۵] نیز یاد شده است.

 

لقب وی شَقْراء و کنیه وی ام البنین[۶] است. طبق گزارشی از شیخ صدوق، وقتی نجمه به امام موسی کاظم(ع) بخشیده شد او را تُکتَم،[۷] و هنگامی که امام رضا(ع) از وی متولد شد، طاهره نامیدند.[۸]

 

 

ازدواج حضرت نجمه(س)

تاریخ ازدواج نجمه خاتون با امام کاظم(ع) مشخص نیست، حمیده مادر امام کاظم(ع) در خواب پیامبر(ص) را می‌بیند که به وی دستور می‌دهد نجمه را به ازدواج فرزندش موسی در آورد، چرا که به زودی بهترین فرزند از او متولد می‌شود. حمیده نیز به این دستور عمل نمود و نجمه را به ازدواج امام کاظم در آورد.[۹]

 

 

مقام و منزلت حضرت نجمه(س)

حمیده همسر امام صادق(ع) خطاب به امام کاظم می‌گوید: «کنیزی با فضیلت‌تر از او ندیده‌ام و شکی نیست که به زودی خداوند متعال نسل وی را آشکار خواهد کرد».[۱۰]

 

نقل است، کسی که نجمه را از او خریدند می‌گوید زنی از اهل کتاب از تولد فرزند بزرگی از این کنیز خبر داده بود.[۱۱]

 

شیخ صدوق همچنین روایتی از علی بن میثم نقل می‌کند و در آن به خوابی اشاره می‌کند که حمیده خاتون حضرت محمد(ص) را در خواب دیده و حضرت به او می‌گوید: «ای حمیده نجمه را به فرزندت موسی هدیه ببخش، زیرا وی بهترین خلق روی زمین را به دنیا خواهد آورد». با این خواب، حمیده نجمه را به فرزندش بخشید و نجمه در آن هنگام دوشیزه بود.[۱۲]امام کاظم(ع) نیز خریداری نجمه را به دستور پیامبر(ص) بیان کرده‌است.[۱۳]

 

 

عبادت حضرت نجمه(س)

امام رضا(ع) می‌گوید مادرم در دوران حمل من، سنگینی حمل را احساس نمی‌کرد، در خواب خود نیز صدای تسبیح و تهلیل از حمل خود می‌شنید، و بیدار می‌شد ومی‌دید خبری نیست، بسیار با فضیلت و عابده و نیز کثیر الذکر بود.[۱۴]

 

در گزارش دیگری آمده: «نجمه در خواست دایه برای امام رضا(ع) می‌کند و علت این درخواست را پرداختن به نماز و عبادت عنوان می‌کند».[۱۵]

 

 

وفات و محل دفن حضرت نجمه(س)

در مورد زمان وفات نجمه خاتون گزارشی به دست ما نرسیده است؛ ولی محل دفن وی طبق بعضی از اقوال، مجاور قبر حمیده همسر امام صادق(ع) در (مشربه‌ ام ابراهیم) واقع در منطقه‌ العوالی در شرق قبرستان بقیع است.[۱۶]

 

 

پی نوشت ها :

1) صدوق، الأمالی، ۱۳۶۲ش، ص۲۴.

2) قائمی، در مکتب عالم آل محمد، ۱۳۷۸ش، ص۳۰.

3) اربلی، کشف الغمة، ۱۳۸۱ق، ج۲، ص۲۵۹.

4) کلینی، الکافی، ۱۳۶۷ش، ج۱، ص۴۸۶؛ مجمل التواریخ والقصص، تهران، ص۴۵۷.

5) مجمل التواریخ والقصص، تهران، ص۴۵۷.

6) قمی، تاریخ قم، ۱۳۶۱ش، ص۱۹۹.

7) صدوق، عیون أخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۴.

8) صدوق، عیون أخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۵.

9) مظفری، مادران چهارده معصوم، ۱۳۸۲ش، ۱۸۵.

10) صدوق، الأمالی، ۱۳۶۲ش، ص۲۴.

11) صدوق، عیون أخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۸.

12) صدوق، الأمالی، ۱۳۶۲ش، ص۲۶؛ صدوق، عیون أخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج ۲، ص۲۴.

13) مسعودی، إثبات الوصیة، ۱۴۲۶ق، ص۲۰۲.

14) قائمی، در مکتب عالم آل محمد، ۱۳۷۸ش، ص۳۴.

15) صدوق، عیون أخبار الرضا، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۱۵.

16) حسینی جلالی، فدک و العوالی، ۱۴۲۶ق، ص۵۵

 

hawzah.net

پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت

 


کلمات کلیدی : نجمه,حضرت نجمه,نجمه خاتون,نجمه خانم,نجمه مادر امام رضا,نجمه همسر امام کاظم,نجمه مادر حضرت معصومه,حضرت نجمه مادر امام رضا,حضرت نجمه مادر حضرت معصومه,حضرت نجمه همسر امام کاظم,حضرت نجمه خاتون(س)

امام رضا(ع)

• گذری بر زندگانی امام رضا(ع)
• اخلاق امام رضا(ع)
• پاسخ امام رضا(ع) به نامه يكی از زائران
• امام رضا(ع) و ماجرای تشییع جنازه
• دستگيری امام رضا(ع) از زائران در راه مانده
• نقشه مامون از پیشنهاد ولایتعهدی به امام رضا(ع)
• زیارت حضرت معصومه(س) در کلام امام رضا(ع)
• اهمیت نشر احادیث ، در کلام امام رضا(ع)
• فضیلت گریه بر سیدالشهدا(ع) در کلام رضوی
• برنامه ریزی و مدیریت زندگی در کلام امام رضا(ع)
• لزوم اطاعت از خداوند در کلام امام رضا(ع)
• اذیت نکردن مردم و همسایگان در کلام امام رضا(ع)
• آب نخوردن در بین غذا ، در کلام امام رضا(ع)
• لزوم تلاش و کوشش کردن در کلام امام رضا(ع)
• رسیدن به خیر دنیا و آخرت در کلام امام رضا(ع)
• ثمره اطاعت از خدا ، در کلام امام رضا(ع)
• شناسنامه امام رضا(ع)
• بررسی القاب امام رضا(ع)
• اسامی و تعداد فرزندان امام رضا(ع)
• امام رضا(ع) چند فرزند پسر داشتند؟
• حضرت نجمه(س) ، مادر امام رضا(ع)
• امام رضا(ع) کیست؟
• از امام رضا(ع) بیشتر بدانیم
• ولادت با سعادت امام رضا(ع)
• بررسی نجومی پیرامون امام رضا(ع)
• معرفی امام رضا(ع)
• فلسفه خطبه نماز جمعه در کلام امام رضا(ع)
• ثواب زیارت امام رضا(ع) در مشهد
• رهبر انقلاب ، داخل ضریح امام رضا(ع) 
(فیلم)
• عشق است امام رضا(ع) 
(فیلم)
• کتاب مناظرات تاریخی امام رضا(ع) 
- آیت الله مکارم
• کتاب عیون اخبار الرضا(ع)
 - شیخ صدوق
• کتاب زندگی سیاسی امام رضا(ع) 
- مرتضی عاملی